دستگاه توليد مثل کرم خاکی

دستگاه تناسلی کرم خاکی

دستگاه توليد مثل کرم خاکی

كرمهاي خاكي معمولاً جفت لقاحي ندارند. چون اين جانوران هرمافروديت هستند (هر فرد داراي هر دو اندام توليد مثلي نر و ماده مي باشد). در هر كدام اندامهاي جنسي نر و ماده در قسمت شكمي جاي دارند.

دستگاه تولید مثل کرم خاکی

دستگاه توليدمثل نر

شامل قسمتهاي زير است

الف) دو جفت بيضه كوچك و بزرگ در حلقه دهم و يازدهم

ب) يك قيف اسپرمي مژكدار

پ) مجراي كوتاهي بنام مجراي آوران

ت) مجراي وابران

ث) منفذ تناسلي نر در حلقه پانزدهم

ج) دو جفت كيسه اسپرمي بزرگ در حلقه هاي نهم تا سيزدهم

دستگاه توليد مثل ماده

الف) يك جفت تخمدان در جلوي حلقه سيزدهم

ب) دو قيف تخمداني

پ) اويدوكتها كه در حلقه چهاردهم قرار دارند و به خارج مربوط مي شوند.

ت) دو جفت جايگاه اسپرمي در حلقه هاي نهم و دهم كه به هنگام جفت گيري، اسپرم دريافت و ذخيره مي­نمايد تا آنكه تخمها را در موقع لازم در پيله ها بارور سازد.دستگاه تولید مثل کرم خاکی

شرح جفت گیری کرم خاکی

زمان جفتگيري براي همه گونه ها يكسان نيست. كرمهاي خاكي در اكثر ماه هاي سال   مي­توانند توليد مثل كنند و مخصوصاً در ماه هايي كه رطوبت هوا زيادتر است اين عمل افزايش مي­يابد. لقاح از نوع تقاطعي (Cross Fertillization) بوده و معمولاً ۲ تا ۳ ساعت بطول مي انجامد. در هنگام جفت­گيري دو كرم طوري به يكديگر مي چسبند كه سر هر كدام مقابل انتهاي ديگري در جهت مخالف هم قرار مي­گيرد. سپس دو كرم بوسيله ترشحات غده­اي به­يكديگر مي­چسبند و از سطح شكمي، بدنهايشان بر روي يكديگر قرار مي­گيرند بطوريكه منافذ اسپرم ماتيكا در مقابل قسمتي از كمربند تناسلي كرم ديگر كه راه خروج اسپرم است قرار مي­گيرد.

دستگاه تولید مثل کرم خاکی

کمبرند تناسلی کرم خاکی

ذرات موكوسي زيادي ترشح شده بطوريكه هر كدام بوسيله آن پوشيده شده و بوسيله يك مجراي چسبناك بين قطعه نهم و حاشيه خلفي كمربند تناسلي دو مجراي چسبناك بهم مي چسبند به جهت اينكه دو كرم محكمتر يكديگر را دربرگيرند. سپتاي هر كدام در ناحيه بندهاي ۶ تا ۱۰ بداخل بدن كرم ديگر فرو مي رود. در هر كدام يك جفت شيار سمينال (Seminal groove) كه از بند پانزدهم تا كمربند تناسلي امتداد مي يابد، تشكيل مي گردد و از اين شيارها، اسپرماتوزوئيدها از بدن كرم عبور كرده، وارد كيسه دريافت كننده مني كرم ديگر مي­گردد. سپس دو كرم از يكديگر جدا مي­شوند.

کوکون کرم خاکی

بعد از جفت­گيري هر كمربند تناسلي ترشحاتي در بستر تولید ورمی کمپوست توليد مي كند كه سرانجام روي سطح بيروني سخت مي­شود. وقتي اين ماده سخت شد، كرم به طرف عقب حركت­ كرده، بنابراين لوله­اي روي سر كرم كشيده مي­شود. وقتي كرم كاملاً رها مي­شود، قسمتهاي انتهايي لوله بسته مي­شود و پيله­اي را  تشكيل مي­دهد كه تقريباً به شكل ليمو است. هر كدام بعداً تشكيل تعدادي پيله (Cocoon) را مي­دهد كه در داخل آنها تخمها قرار دارند بدين ترتيب باروري و تشكيل تخم (Zygote) در خارج از بدن كرم يعني داخل پيله انجام مي­شود و پيله سازي متوالي آنقدر تكرار مي­گردد تا ذخيره اسپرم و سلول تخم ماده تمام شود.

 کوکون

لقاح کرم خاکی

گونه Lumbricus terrestris در عرض ۳ تا ۵ روز به طور ميانگين مي­تواند ۲ الي ۱۰ عدد پيله  تشكيل دهد كه هر كدام داراي تعدادي تخم لقاح يافته (Zygote) مي­باشد كه از ۱ تا ۲۸ عدد متغير است. اما اغلب فقط يك يا دو كرم از هر پيله زنده مي­ماند و از پيله خارج مي شود. در هر پيله يك لوله آهكي در اطراف كمربند ايجاد شده و همچنين در بندهاي دهم تا سي و ششم ترشح مي شود كه در آن پيله وجود دارد، تخم و آلبومين (ماده مغذي) در هنگاميكه پيله بر روي كمربند تناسلي (Cellitlum) است، وارد آن مي­گردد و پس از مدتي پيله در روي زمين مرطوب قرار مي­گيرد.

محل کوکون گزاری کرم خاکی

كرمهاي خاكي اكثراً پيله هاي خود را در صورت مرطوب بودن خاك به سطح آن مي ريزند ولي چنانچه، سطح خاك، خشك باشد، در اعماق زمين تخم ريزي مي كنند. گونه هاي زيادي در تمام طول سال پيله توليد مي كنند و اين امر در شرايطي صورت مي گيرد كه درجه حرارت، رطوبت، منابع غذايي و ساير عوامل محيطي مناسب باشد. تحقيقات ايوان و گيلر در سال (۱۹۷۴) نشان داده است كه در شرايط مناسب در مزارعي كه گونه هاي مختلفي از كرمهاي خاكي وجود داشتند كه متناسب با تغييرات فصلي تعداد پيله هاي توليد شده به درجه حرارت خاك بستگي دارد.

تولید کوکون کرم خاکی

رابطه درجه حرارت و توليد پيله بدين ترتيب است كه در ماههاي زمستان كه خاك پايين ترين درجه حرارت را داشته و ميانگين درجه حرارت حدود سه درجه سانتي گراد بوده است، هيچگونه پيله اي توليد نشده ولي با شروع گرما توليد پيله در كرمها زيادتر مي شود و سپس با تنزل گرما سرعت توليد پيله تقليل مي يابد. بدين لحاظ تعداد پيله هايي كه در ماههاي ارديبهشت و خرداد تا تيرماه توليد مي گردند، افزايش مي يابد.بچه كرمها از پيله هايي كه اندازه آنها كمتر از يك دانه برنج است، پس از سه هفته تفريخ يا هچ (Hatch) مي شوند. همانطور كه ذكر شد از ۲ تا ۲۰ بچه كرم به طور متوسط ۴ بچه كرم پرورش مي يابد. كرم خاكي داراي ۳۲ كروموزوم مي باشد. در صفحه بعد نحوه تقسيم سلولي و تخم كرم خاكي را مشاهده مي كنيد.

دستگاه دفعي کرم خاکی

دستگاه دفعي از نوع نفريديوم بوده كه در همه بندها جز سه بند جلويي ويك بند انتهايي يافت مي شوند. و معمولا این دستگاه دفعی است که در کرم ایزینا فتیدا تولید ورمی کمپوست را انجام میدهد البته با سایر دستگاه ها

منبع:کتاب پرورش کرم خاکی و تولید ورمی کمپوست به صورت کاربردی نوشته مهندس احمد یزدانی

 

مورفولوژي كرم‌ خاكي

مورفولوژی کرم خاکی

مورفولوژي كرم‌ خاكي

مورفولوژی کرم خاکی

كرم‌هاي خاكي داراي بدني كشيده بند بند فاقد استخوان داراي كوتيكول حامل تارها و دستگاه گوارش لوله‌ مانند كه به مجراي دفعي ختم مي‌شود هستند.

اين جانور اغلب دو جنسي يا هرمافروديت هستند و هنگام بلوغ بر روي اپيدرم آنها يك منطقه متورم ظاهر مي‌شود كه آن را كمربند تناسلي گويند اين قسمت پيله‌اي ترشح مي‌كند كه تخمها را در بر مي‌گيرد.

لارو کرم خاکی

كرم‌هاي خاكي فاقد مرحله مشخص لاروي بوده و نوزدان آنها پس از خروج از تخم و پيله رفته رفته بالغ مي‌شوند.

مناسب ترین گونه کرم خاکی برای   به منظور مدیریت و بهبود ساختمان خاک مورد استفاده قرار میگیرد به طور مثال گونه ampite mauritti

بوده ولی مناسب ترین گونه برای تولید ورمی کمپوست، گونه  Eisenia foetida بوده که به رنگ قهوه ای مایل به قرمز و کوچکتر از کرم های خاکی معمولی می باشد.

مورفولوژی کرم خاکی

تولید مثل کرم خاکی

 

کرم ها جزو جانوران هرمافرودیت می باشند، یعنی هر کرم اندام های نر و مادگی را توامان دارد، ولی نهایتا کرم با اتصال به (clitellum)  جفت دیگر از طریق دو کلیتلوم

و تبادل اسپرم عمل جفت گیری را انجام می دهد.

کلیتلوم کرم خاگی

سپس هر کرم یک کیسه تخم ریزی در کلیتلوم خود تشکیل می دهد. (کلیتلوم قسمتی برجسته در تنه کرم است و در بند های نزدیک سر یک کرم بالغ قرار دارد). کیسه های تخم ریزی یا همان کوکون ها به رنگ زرد کهربایی بوده و در داخل آن حدود ۷-۳ نوزاد لارو وجود دارد.

گبنابراین افزایش تعداد کرم ها در هر نسل به صورت تصاعد نسبتا هندسی، خواهد بود. وزن هر کرم بالغ بین ۵/۰ تا ۱ گرم بوده و در هر کیلوگرم حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ نخ کرم وجود دارد. فاصله بین دو نسل (از تخم تا تخم) در شرایط نرمال حدود ۳ ماه بوده و عمر کرم ها بین یک تا سه سال متغیر است.

تولید مثل کرم خاکی

تولید مثل کرم خاکی

تولید مثل کرم خاکی

تولید مثل کرم خاکی

كرم خاكي جانوري است دو جنسي يعني هم به تنهايي نر است و هم ماده و اندام‌هاي تناسلي همه در ناحيه شكم قرار گرفته‌اند. روش‌هاي جفت‌گيري براي همه گونه‌ها يكسان نيست، كرم‌هاي خاكي در اكثر ماه‌هاي سال مي‌توانند توليد مثل كنند و مخصوصاً در ماه‌هايي كه رطوبت هوا زيادتر است، افزايش مي‌يابد لقاح از نوع تقاطعي بوده و معمولاً ۲ تا ۳ ساعت طول مي‌كشد

تولید مثل کرم خاکی

جفت گیری کرم خاکی 

در هنگام جفت‌گيري دو كرم طوري به يكديگر مي‌چسبند كه سر هر يك مقابل دم ديگري و در جهت مخالف هم قرار مي‌گيرد هر كرم بعداً تشكيل تعدادي پيله (Cocoon) را مي‌دهد كه در داخل آنها تخم‌ها قرار دارند گونه E.Foetida در عرض ۳ تا ۵ روز مي‌تواند ميان ۲ تا ۱۰ عدد پيله كه هر كدام داراي تعدادي تخم كه از ۱ تا ۲۸ عدد تغيير مي‌يابد، به وجود آورد اما اغلب فقط يك يا ۲ كرم زنده مانده و به دنيا مي‌آيد، اندازه و شكل پيله كـرم‌هاي خاكي با يكديگر متفاوت است و در هنگام رده‌بندي يكي از معيارهاي مورد استفـاده مي‌بـاشد.

کوکون ها

در بستر پرورش کرم خاکی که میتواند مخلوطی از مواد آلی باشد بعد از جفت گیری با ایجاد شرایط پایدار و خنثی از نظر پی هاش و همین طور مسائل دیگر از قبیل هوادهی و ای سی و سختی آبی که به بستر تزریق میشود میتوان انتظار وجود کوکونهای بیشتر را داشت باید دقت شود که در هنگام کوکون گزاری ابیاری به صورت فشار بالا نباشد و از روش های جلوگیری از افات و حشراتی که کوکون ها را میخورند استفاده کرد.به طور مثاب برای فرار موشها یک گربه درون فارم قرار دهید.

کلمات کلیدی:تولید مثل کرم خاکی,روش تولید مثل کرم خاکی,پرورش کرم و کوکون,کوکون کرم خاکی,کرم خاکی زنده,پرورش کرم خاکی ایزینیا,جفت گیری کرم خاکی,تخم کرم خاکی, Esinia Foetida